تاثیر کار خیر بر سلامت روان

اثر کار خیر بر سلامت جسم و روان

اثر کار خیر بر سلامت جسم و روان 1120 500 شوریابی

این روزها که بیشتر توجه ها به سمت مسائل مادی و جسمی منعطف شده و جنبه روانی و سلامت آن به فراموشی سپرده شده بهتر است بیشتر به فکر خودمان و سلامت روانمان باشیم . ما در ایجا به بررسی تاثیر کار خیر بر سلامت روان می پردازیم.


سلامت روان چیست؟

در تعریف عمومی، سلامت و بهداشت روان به وضعیت خوب روحی، جسمی و اجتماعی فرد گفته می‌شود که میانِ نیازها و گرایش‌های فطری و جسمانی او تعادل برقرار می‌کند.

فردی که می تواند به فشارهای معمول زندگی روزمره غلبه کند و یک زندگی مستقل داشته باشد را می توان به عنوان یک فرد دارای سلامت روان معرفی کرد.

نکته اساسی آن است که سلامت روان  نوعی رضایت در انسان به وجود می آورد که نتیجه آن نشاط، شادابی آرامش و بالا رفتن کیفیت و امید به زندگی می باشد.


کار خیر چیست؟

شاید اکثر ما با شنیدن کار خیر، به یاد کمک‌های مادی به نیازمندان جهت رفع نیازهای آنها بیافتیم.  اما عمل خیر، بازه وسیع‌تری دارد که می تواند شامل کردار نیک، خیرخواهی و اصلاح نیز شود. به طور کلی عمل خیر به مفهوم کار نیکو کردن و انجام درست آن است. این گرایش وتمایل به کار خیر به صورت فطری در انسان وجود دارد.


تاثیر کار خیر بر سلامت روان

“ای رسول از مومنان صدقات را دریافت دار تا بدان نفس‌های ایشان را مطهر و پاکیزه سازی”سوره توبه

در واقع  عمل خیر و مِهرورزی، کار مطلوبی است که همگان به آن تمایل دارند و این  بخاطر تاثیر مثبت عمل خیر بر روان انسان است. کسی که کار خیری نکرده و در آن پیشگام نبوده، در واقع در حق خویش ستم روا می‌دارد که این ستم، ظلم به خود و نفس است. افرادی که به لحاظ روانی در سلامت هستند، فقط دریافت کننده مهر نیستند؛ بلکه خود نیز به دیگران نیکی می‌کنند. در واقع این مهر، به خود شخص باز می‌گردد.

اوحدی مراغه‌ای بازگشت نیکی به انسان را این‌گونه بیان می‌کند: «نیکی کن ای پسر، که نیکی به روزگار، سوی تو باز گردد، اگر در چَه افکنی«

کار خیر و کمک داوطلبانه


بازتاب کار خیر در سلامت روان

احسان و کار خیر فوایدی دارد که با ویژگی‌های سلامت روان آمیخته  شده است:

  • بخشندگی
    انسان بخشنده علاوه بر اینکه دیگری را برای داشتن موقعیتی بهتر یاری می‌دهد، خود نیز در آرامش روانی که نتیجه آن شادابی است، قرار می‌گیرد. این بخشندگی لزوماً مادی نیست؛ یک لبخند یا ابراز کلمه‌ای محبت آمیز و دلگرم کننده، رسیدن به بلندای بخشندگی است.
  • محبت و دوستی و مسئولیت‌پذیری در قبال اجتماع
    نیکی ما را با افرادی که در کار خیر عمل می‌کنند، پیوند می‌زند و در واقع ما را به سمت رفتارهای نوع دوستانه سوق می‌دهد. در این باره حضرت علی علیه السلام می‌فرمایند: «آنکه به مردم نیکی کند همواره از دوستی و محبت آنان برخوردار شود.»
  • تقویت هوش اجتماعی
    تمایل به برون‌گرایی و توجه به اجتماع باعث تقویت هوش اجتماعی می‌شود. در همدلی، فرد خود را در موقعیت فرد دیگری قرار می‌دهد و از منظر او به مسائل و مشکلات فکر می‌کند؛ این امر باعث تقویت حس نوع دوستی و درک متقابل اجتماعی می‌شود.
  • توانایی تصمیم‌گیری و حل مسئله
    به لحاظ روانشناختی کسی که به شخصی نیکی می‌کند؛ خود را شخصی توانمند می‌داند که در موقعیت تصمیم‌گیری قرار گرفته و می‌تواند مشکلی را حل کند؛ این امر باعث افزایش اعتماد به نفس و عزت نفس فرد شده و اثر مثبتی بر او می‌گذارد. در واقع تاثیر‌گذار بودن از منابع مهم مهر و عشق است که به سلامت روان کمک می‌کند.
  • مقابله با استرس و فشار
    ابراز رفتارهای خیرخواهانه در طول روز از فشارهای عصبی ناشی از محیط پیرامون می‌کاهد و شانس ابتلا به افسردگی و آلزایمر را کاهش می‌دهد.
    حس تعلق به اجتماع باعث کاهش انزوا و استرس و در نتیجه احساس امنیت می‌شود. این موضوع باعث افزایش رضایتمندی و امید به زندگی و طول عمر می‌شود. رفتارهای حامیان اجتماعی که نتیجه آن لبخند و حس رضایت دیگران است، باعث کاهش افسردگی می‌شود.
  • نشاط و شادی
    انجام عمل نیک و کمک‌های داوطلبانه باعث حس شادمانی و تغییرات مثبت در مغز می‌شود؛ این حس پشتوانه‌ای قوی برای مقابله با مشکلات است. افراد از خوشحال کردن یکدیگر انرژی گرفته و روز بهتری را سپری می‌کنند.

سخن پایانی

سلامت روان بر نوع ارتباط ما با جامعه و بالعکس جامعه بر ما ارتباط مستقیم دارد.

ما با انجام کار خیر به سلامت روان و سلامت جسمانی خود کمک می کنیم. کار خیر موجب می شود احساسات منفی مانند ناراحتی و عصبانیت که خود موجب تنش های عصبی می شود کاهش یافته و رفته رفته از بین بروند و این باعث آرامش و سلامت جسمانی ما نیز می شود

در سوره بقره آمده است:

«آنان که اموال خود را شب و روز، پنهان و آشکار انفاق می‌کنند، پاداششان نزد پروردگارشان است، نه ترسی بر آنهاست و نه غمگین می‌شوند.»